Uncategorized

Çıkrık Kemane

Eskiden tespih yapımında kullanmak için, tespih ustasının kendi elleriyle, ceviz ağacından imal ettiği bir çeşit el tornasıdır. Bu tornanın diğer parçaları ise şöyledir; Tay denilen iki ayağı tutan alt ağaç, ortasında ayar delikleri olan delikli peşme, kubbeyi tutan kelebek, dönen yuvarlak bölüm (kubbe) ve ustanın ayağını dayadığı tezgâh takozudur.

Çargûşe denilen delici bölümle malafa denilen kalıp sol eldeki Kemâne aracılığıyla bir ileri bir geri döndürülür; puntalar arasındaki sıkıştırma sol ayakla temin edilir; sağ el kullanılarak da rende ve arda denilen kesici âletler aracılığıyla tespih parçaları çekilirmiş. Çıkrık Kemâne adı verilen ve çekilerek yapılan bu işte, ustaya Çeken denilir. Yani günümüz ismiyle tespih ustası.

Bu ilkel tornalarla tanelerin aynı boyutlarda çekilmesi büyük maharet isterdi. Günümüzde değerli tespih ustaları tespih parçalarını elle çekmekteler fakat daha gelişmiş elektrikle çalışan mini torna tezgahlarını kullanmaktadırlar.

Paylaş :

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir